BY: Бортніку часта прыходзіцца ўзаемадзейнічаць з раслінным светам праз розную працу. Але больш за ўсё шкада, калі ў лесе ад буры валіцца стойла (тоўстая сасна). Здаецца на гэтым ўсё... але бортнік жыве ў лесе і спрабуе максімальна ўстойліва выкарыстоўваць лясныя рэсурсы. Як раней 500 і 100 гадоў таму, як паваліцца стойла, то зрабіць з яго калоду-вулей для пчол, павесіць тую калоду на дрэва і зрабіць усё, каб прыляцела туды пчаліная матка са сваёй дружынай. EN: Bortnik (treebeekeeper) often has to interact with the plant world through various crafts. But most of all it is a pity when in a forest from a storm stojla (a thick pine) falls. It seems that's all ... but the bortnik lives in the forest and tries to make the most sustainable use of forest resources. As before 500 and 100 years ago, as the Stojla collapsed, then bortnik makes a log-hive for bees, hangs that beehive on a tree and does everything to get there the queen bee with his army. #belarus #беларусь #бортніцтва #treebeekeeping #Treebeekeepinginbelarus #традыцыі #культурабеларусі #сасна #лясныпромысел #forestrycraft #pine-wood #калодавулей #loghive

Гэта будзе доўгі пост...:) Даўно хацелася напісаць пра гэтую прыладу бортніка, якая праз тысячагоддзі дайшла да нас амаль нязменна, і сёння ёй няма рады сярод іншых прылад і прыстасаванняў. Гэта я пра лязіва або яшчэ больш за 20 рэгіянальных назваў той самай прылады, якая трапіла ў пісаны звод законаў ВКЛ, якая ўжо больш за 1000 год дапамагае бортніку глядзець пчол і быць да іх бліжэй. Лязіва ня простая прылада - а як сёння б сказалі "космас", бо звышпростая механіка ў дасканалым і вытанчаным выглядзе. Гэтае прылада мае больш загадак, чым адронны калайдар (жарт), мае свой нораў і аздобу - але ж для бортніка як брат родны і паплечнік заўсёды ходзіць у пчолы. У саміх назвах схаваны "таемны" сэнс самой прылады - бо праз назвы (а іх па краіне зафіксавана на сёння зафіксавана каля 20) раскрываецца працэс вырабу (плець, пляцёнка), матэрыял з якога вырабляецца (ліпа, жэнь - адна з версій - што гэта скарочана ад "кожэнь"), функцыянальнае выкарыстанне (узлазіць на дрэва - лязіва, лезіва, лезьво, лазіво, лазня, лезея). Калі паглядзець на тэрыторыі, па якіх распаўсюджана тая ці іншая форма - то найбольшая колькасць варыяцый належыць гомельскай вобласці (усходняму Палессю) - дзе сустракаюцца амаль усе варыянты, а бывае і такое, што ў адной вёсцы адразу некалькі варыянтаў. Дык вось - больш за ўсё сустракаецца "плець" і яе формы, затым "ліна" (хутчэй за ўсё сінонім "вяроўкі"), меньш сустракаецца, але раскідана па ўсёй краіне "лязіва" з яе дзясяткамі вытворных форм, і ўжо канцэнтравана "жэнь" з яе формамі. Адна бяда, чамусьці аніяк не выдзелілася Віцебская вобласць са сваімі назвамі - што для паўнаты і парадку не хапае. Канешне не магу не сказаць пра крыніцы... Адкуль такая мапа паўстала? Адкуль такія назвы? Для вымалёўкі мапа і складання матрыцы назваў выкарыстоўваліся рэгіянальныя слоўнікі, пчалярскі слоўнік, этнаграфічныя працы (Машынскі, Раманаў, Пяткевіч і некаторыя іншыя, музейныя калекцыі і іх апісанне, матэрыялы экспедыцый, інтэрв'ю бортнікаў розных часоў. А калі ў вас узніклі пытанні ці з'явіліся дапаўненні пішыце ў каментарах - распачнем разам плесці сваё новае "віртуальнае" лязіва:) #беларусь #бортніцтва #лязіва #традыцыі #belarus #treebeekeeping #liaziva

Расла хвоя гадоў 130, падрасла і стала стойлам прыгожым - што бортніку не наглядзецца... Аж прайшла страшэнная бура, якая стойла паваліла і здаецца на гэтым усё.... Праляжала сасна яшчэ 5 год - балотнік ходзіць усё і Аля яе, як кот каля смятаны. Прыйшоў час і нарэшце са стойла ўтварылася калода, якая будзе новай хаткай для пчол :)) #бортніцтва #стойла #калода #традыцыйныпромысел #сасна #палессе #усходняепалессе #братэрствабосыхбортнікаў #беларусь #традыцыйнаякультура

Раіцеся пчолы э, ляціце на мяды і васкі ў лясы і пушчы, у балоты і лугі! #сусветныдзеньпчол #міжнародныдзеньпчол #беларусь #worldbeeday #beeday #пчолы #belarus #бортніцтва #treebeekeepinginbelarus #treebeekeeping #worldbeedaybelarus2021

Частка 3. Вясной бортнік ходзіць тварыць - гэта такі дыялог паміж зямлёй і небам, паміж дзікім і культурным, паміж чалавекам і прыродай. Тварыць значыцца прывабліваць пчол у новае жытло. Гэты працэс настолькі важны, што ад яго залежыць увесь год , а можа нават і стагоддзі. Неабыходзіцца без аброку хлебам зямлі, дрэву і нябёсам. #бортнік #бортніцтва #братэрствабосыхбортнікаў #беларусь #традыцыйнаякультура #культурабеларусі #нематэрыяльнаякультурнаяспадчына #belarus #treebeekeepinginbelarus #treebeekeeping #традыцыі #традыцыібеларусі #tradition #intangibleculturalheritage

Частка 2. Калі цягнеш калоду, то працуюць усе. Бо працэсам трэба кіраваць адразу ў "двух" вымярэннях: на зямлі і на небе:)))) #бортніцтва #традыцыйнаякультура #традыцыйныпромысел #традыцыібеларусі #беларусь #belarus #treebeekeepinginbelarus #treebeekeeping #вулейкалода #палессе

Вясна для бортніка час адказны, бо трэба і калоду-вулей павесіць і месца знайсці і затварыць. Часткі 1. Як калода трапляе далёка ў лес (2 км ад двара), як яна на дрэва цягнецца і ўдзел і дапамога ўсіх удзельнікаў гэтага працэса. Для бортніка радасць - гэта калі знойдзена прыгожае месца, калі вулей-калода становіцца часткай прасторы.... І канешне калі скалля знаходзіць і прыводзіць туды каралеву-матку са сваімі сяброўкамі і дружынай :)). #братэрствабосыхбортнікаў #бортніцтва #бортнік #палессе #беларусь #традыцыйныпромысел #традыцыі #палескіконік #конік #вулейкалода

Бортніку свой вялікдзень: пчале, дрэву, лесу, бортніку і ўсім людзям. Дык, я адкажу на пытанне, што было першае - яйкі ці курыца? Першая была пчала, што з яйка вылецела і паляцела ў свет:))) #вялікдзень #яйкі #бортніцтва